Von Pedro Lenz

A mim erschte Tag ir Stifti hani der Segura glehrt kenne. Das isch e chliine, zääche, spanische Hüufsmurer gsi, wo im Magazin, hinger de Zimentsäck, im nen änge Zimmer het gwohnt. I däm Zimmer hets es Bett, e Schaft, e Stueu und es Tischli gha. Uf em Tischli isch en elektrischi Chochplatte gschtange. Ar Wang isch es Poster vo «Bärner Oberland Tourismus» ghanget. Für uf d Toilette het er use müesse, i d Chöuti. Der Segura isch Saisonnier gsi, siner Ching und d Frou het er nün Monet im Johr nid gseh.

Nächär hani der Kujanii glehrt kenne, einem vom Kosovo, was denn no Jugoslawie het gheisse. Dä isch Handlanger gsi und het immer es Peret anne gha. Är het sini Ching und sini Frou äbefaus nume drü Monet im Johr gseh. Der Kujaani isch läng und mager gsi, aber starch wi ne Bär. Wenn er glachet het, het me sini Zahnlücke gseh. Aber weme ne gfrogt het, ob er nid Längiziti nach der Frou heig, de het er grad ufghört lache. «Muesch jetz nid hässig wärde, Kujaani, es isch numen e Frog gsi.» – «Bi nid hässig, bi truurig.»

Der Chraanefüehrer het Crisante gheisse, en Iteliäner vo Aarwange, dä isch scho länger ir Schwiz gsi und het di ganzi Familie bi sech gha. Weme dür d Finger het pfiffe, het er der Chraane häredräiht und d Chötti abegloh. Der Crisante het mi mängisch zu sich hei iiglade. Sini Frou het guet chönne choche. Ussertdäm het si besser Dütsch chönnen aus är, drum het si mängisch für ihn d Briefe gschribe. «Nimm no chli Lasagne Bueb, süsch gheisch mer no us em Liim.»

Bim Segura bin i am Samschitg am Morgen aube go ne Psuech mache. Eine vo üs isch uf em Stueu ghocket, der anger uf em Bett. De het er uf sire einzige Chochplatte zwöi Spiegueier und e Channe Kafi gmacht und vor öutischte Tochter verzöut, wo studieri und wos einisch besser söu ha. «Segura, i sött go schiffe.» – «Geisch hinger de Zimäntseck d Stägen ab und um d Kanthouz ume, nächär vor de Ziegu-Palett rächts di erschti Türe. Aber leg e Chappen aa, es isch chaut verusse!»

I weiss nid was us em Segura isch worde oder us em Kujaani oder us em Crisante. I weiss nid emou, ob si überhoupt no läbe und faus jo, ob si no ir Schwiz läbe. I weiss nume, dass i vüu glehrt ha vo dene Kollege, nid nume über e Pruef, nei, ou über ds Läben und über ds Zämeläbe.

Das isch über drissg Johr här. Ungerdesse git men i däm Land de Mönsche, wo vo nöime här chöme kener Näme meh. Der Segura, der Kujaani und der Crisante heisse jetz Masse. Meh weder d Höufti vom Stimmvouk wott ke Masse. Mir wei ke Masseniiwanderig. Was isch das überhoupt für nes Wort «Masseniiwanderig»? Wär het das erfunge? Wär het das Wort vor nes paar Monet überhoupt gkennt?

Wenn i mine Landslüt vom Segura, vom Kujaani oder vom Crisante verzöue, de säge si meischtens, si heige nüt gäge söttigi, si meini nid die, nei, si meini di Angere. Wenn eine d Usländer nid wott, meint er nie die, wo ner kennt. Är meint di Angere, d Masse.

Wenn der Chef vor Credit Suisse im Radio es grosses Interview git, de redt er nid Dütsch. Der Chef vor Credit Suisse muess sech nid integriere. Är muess d Sproch vo dene, wo nim ds Gäud aaveertroue nid kenne. Dä redt im Schwizer Radio gäng numen Änglisch und öpper tuets de aube übersetze. Der Segura, der Kujaani und der Crisante hei uf der Püez niemer gha, wo übersetzt het. Wäre si Chef vore Grossbank gsi, hätte si ou immer ir eigete Sproch chönne rede, aber si si nid Chef gsi. Si si nume Teil vo däm gsi, wo hütt Masseniiwanderig heisst, es unerträglechs Wort.

D Masse isch nüt Gfröits, i gibes gärn zue. D Masse het niemer gärn. D Masse närvt. D Masse si gäng di Angere. Di Einzelne, die wo für üs choche, die wo nis verarzten und pflege, die wo für üs boue, die wo serviere oder die, wo füdelblutt imne Nachtclub tanze, die meine mer nid. Mir meine di Angere, nume gäng di Angere. Aber di Angere hei ou e Name. Di Angere hei ou e Gschicht. Di Angere hei ou Längiziti. Di Angere hei ou Tröim und Hoffnige. Me müesst se nume froge. Aber mir froge se nid. Mir froge lieber der Chef vor Credit Suisse, ou wenn er üsi Sproch gar nid wott kenne.

Mehr Themen finden Sie in der gedruckten Ausgabe oder über E-Paper